Imbolc

Wat het woord betekent

De betekenis is onzeker. De gebruikelijke lezingen zijn i mbolc, in de buik, verwijzend naar de drachtige ooien van het vroege voorjaar, of een stam die wassen en reinigen betekent. De oude verklaring ‘ooienmelk’ wordt nu beschouwd als een volksetymologie. Alle drie verwijzen ze naar hetzelfde seizoen: de boerderij ontwaakt terwijl het land nog koud is.

Brigid, heilige en godin

Het feest van de heilige Brigid van Kildare valt op 1 februari en werd al aan het eind van de 7e eeuw vermeld. Historici vermoeden dat het een voortzetting is van een ouder feest ter ere van de godin Brigid, al kan niemand dat bewijzen. Beiden worden in verband gebracht met poëzie, smeedkunst en boerderijdieren. Sinds 2023 viert Ierland deze dag als een officiële feestdag: Imbolc/St Brigid's Day, meestal op de eerste maandag van februari.

Het kruis van Brigid

Het bekendste gebruik is een klein kruis met vier armen, gevlochten van biezen op haar feestdag en boven een deur of in de stal gehangen om het huis te beschermen. Op veel plaatsen droegen meisjes een Brídeog, een pop van Brigid gekleed in stof en bloemen, van deur tot deur.

Maria-Lichtmis

Op 2 februari viert de christelijke kalender Maria-Lichtmis, wanneer de kaarsen voor het komende jaar worden gezegend. In het Iers is het het feest van Maria van de Kaarsen. Imbolc en Maria-Lichtmis hebben een verschillende oorsprong, maar verlichten dezelfde donkere week. Daarom zijn kaarsen het symbool van beide geworden.

Het weer op die dag

Volgens de Gaelische overlevering verzamelt de Cailleach, de oude heks van de winter, op Imbolc haar brandhout. Is het die dag helder, dan heeft ze gezorgd voor goed weer om nog meer te verzamelen en zal de winter aanhouden. Is het slecht weer, dan slaapt ze en is de lente nabij. De Amerikaanse Groundhog Day kent een soortgelijk idee.