Vier edelsteenvormen – epidoot

• De kleur varieert van bijna zwart bosgroen tot lichter olijfgroen, met bleke kristallijne spikkels die als korstmos op boomschors door het gesteente verspreid zijn.
• Elke vorm laat de steen anders uitkomen: de bol vangt het licht gelijkmatig, de piramide concentreert de kleur aan de top, de obelisk onthult verticale groeven en het hart verzacht de hoekigheid.
• De polijsting is hoogglanzend maar niet glasachtig, waardoor de steen een licht wasachtige glans behoudt in plaats van een spiegelende afwerking.
• Ze staan mooi bij elkaar op een plank, bureau of naast een meditatiekussen en bieden vier kanten van hetzelfde materiaal in een compact formaat.

Epidoot is een calcium-aluminium-ijzersilicaat dat ontstaat tijdens de metamorfose van basalt en andere ijzerrijke gesteenten, doorgaans op plekken waar hete vloeistoffen onder druk de oorspronkelijke mineraalstructuur hebben veranderd. De naam komt van het Griekse epidosis, wat ‘toevoeging’ betekent, omdat één zijde van het kristal altijd langer is dan de andere. De groene kleur komt van ijzer; de lichtere insluitsels zijn vaak kwarts, veldspaat of calciet, die tijdens de vorming van de steen in het gesteente zijn opgenomen.

Elk stuk is geslepen en gepolijst tot een standaardvorm uit de edelsteenslijperij. Het hart is handgroot en licht gewelfd; de bol is bijna rond en staat op een vlakke basis; de obelisk loopt taps toe naar een stompe punt; de piramide heeft vier gelijke vlakken die bovenaan samenkomen. De vormen hebben op zichzelf geen geologische betekenis, maar zijn de vier meest gevraagde slijpvormen in het moderne kristalwerk. Elke vorm biedt een andere manier om de steen vast te houden of te bekijken.

Epidoot ontstaat in metamorfe omgevingen, vooral in gebieden waar vulkanisch gesteente een laag- tot middelmatige metamorfose heeft ondergaan. Het wordt vaak gevonden in skarns, groenschistfacies en hydrothermaal veranderde zones. Deze set komt uit India, waar epidoot voorkomt samen met kwarts, granaat en actinoliet in de Deccan Traps en aan de uitlopers van de Himalaya.

Epidoot heeft een hardheid van zes tot zeven op de schaal van Mohs. Daardoor is het bestand tegen krassen bij alledaags contact, maar kan het beschadigen wanneer het tegen hardere materialen stoot. Veeg de stukken af met een zachte, droge doek. Bewaar ze afzonderlijk wanneer je ze meeneemt, omdat de randen van de piramide de polijsting van de bol kunnen beschadigen.

Vier gepolijste epidootstukken: één hart, één bol, één obelisk en één piramide, elk geslepen uit één stuk steen. De vormen verschillen iets in grootte, omdat de natuurlijke structuur van epidoot bepaalt welke verhoudingen de edelsteenslijper kan bereiken, maar samen vormen ze een evenwichtige set.

Deze set past bij iemand die een kristalcollectie op vorm in plaats van op steensoort samenstelt, of bij iedereen die zich aangetrokken voelt tot de rustigere, aardse stenen die niet om aandacht vragen. De set vormt ook een kleine studie in hoe slijpen en polijsten verschillende eigenschappen van hetzelfde mineraal naar voren brengen.